انواع افتادگی مثانه بر اساس شدت آن

افتادگی مثانه که به آن فتق مثانه هم می گویند، بر اساس میزان بر آمده شدن مثانه به درون واژن به چهار دسته تقسیم می شود:

درجه 1 (خفیف) : در این حالت تنها قسمت کوچکی از مثانه به درون واژن بر آمده می شود.

درجه 2 (متوسط) : مثانه به اندازه ای افتادگی دارد که وارد دهانه واژن می شود.

درجه 3 (شدید): مثانه از دهانه واژن خارج شده و بیرون می زند.

درجه 4 (کامل): کل مثانه به طور کامل از واژن خارج می شود که معمولا همراه با افتادگی سایر عناصر لگنی است، مانند افتادگی رحم، رکتوسل (بیرون زدگی بخشی از رکتوم به درون واژن) و انتروسل (نوعی فتق حاوی روده)

 

ارتباط افتادگی مثانه با یائسگی

افتادگی مثانه با یائسگی ارتباط تنگاتنگی دارد. قبل از یائسگی، به دلیل ترشح هورمون استروژن، عضلات در اطراف واژن بسیار محکم نگه داشته می شوند، اما با شروع یائسگی و کاهش ترشح هورمون استروژن، عضلات شل شده و ضعیف می گردند.

علائم افتادگی مثانه چیست؟

در موارد خفیف این بیماری ممکن است نشانه و علائمی مشهود نباشد، اما در صورت بروز ممکن است علائم و نشانه‌ها شامل موارد زیر باشند:

  • احساس پر بودن یا فشار بر روی لگن و واژن
  • احساس ناراحتی هنگام کشیدگی، سرفه کردن، حمل یا بلند کردن اجسام
  • احساس پر بودن مثانه بعد از ادرار کردن
  • عفونت‌های مکرر مثانه
  • درد یا نشت ادرار در هنگام مقاربت جنسی

در موارد شدید وجود برآمدگی بافتی که از دهانه واژن بیرون زده که ممکن است مانند نشستن روی تخم مرغ باشد.
علائم و نشانه‌ها معمولاً بعد از ایستادن طولانی مدت پدیدار می‌شوند و ممکن است هنگام دراز کشیدن از بین بروند.

علل ایجاد افتادگی مثانه چیست؟

کف لگن از ماهیچه ها، رباط‌ها و بافت‌های همبند تشکیل شده است که باعث حمایت مثانه و سایر اندام‌های لگن می‌شوند.

اتصالات بین عضلات کف لگن و رباط‌ها می‌تواند با گذشت زمان ضعیف شود. این ضعف می‌تواند در نتیجه آسیب دیدگی هنگام زایمان طبیعی یا کشیدگی مزمن عضلات کف لگن باشد. در این صورت مثانه به سمت پایین‌تر از حد طبیعی خود متمایل شده و به داخل واژن برآمده می‌شود (پرولاپس قدامی). علل احتمالی افتادگی قدامی شامل موارد زیر است:

  • بارداری و زایمان طبیعی
  • اضافه وزن یا چاق بودن
  • بلند کردن مکرر اجسام سنگین
  • فشار هنگام اجابت مزاج
  • سرفه یا برونشیت مزمن

چگونه می‌توان از این بیماری پیشگیری کرد؟

برای کاهش خطر ابتلا به افتادگی مثانه، اقدامات زیر را امتحان کنید:

تمرینات کگل را بطور منظم انجام دهید. این تمرینات می‌تواند منجر به تقویت عضلات کف لگن خصوصا بعد از تولد نوزاد شود.

درمان و پیشگیری از یبوست؛ غذاهای پر فیبر می‌توانند کمک‌کننده باشند.

از بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید. هنگام بلند کردن اجسام، به جای کمر از پاهایتان استفاده کنید.

درمان سرفه؛ سرفه یا برونشیت مزمن را درمان کنید و سیگار نکشید.

جلوگیری از افزایش وزن؛ در صورت نیاز جهت تعیین وزن مناسب خود و راهکارهای کاهش وزن با پزشک خود مشورت نمایید.

افتادگی مثانه چگونه تشخیص داده می‌شود؟

پزشک می‌تواند افتادگی درجه 2 و درجه 3 را بر اساس علائم و انجام معاینات بالینی واژن تشخیص دهد، زیرا قسمت افتاده‌‌ی مثانه قابل مشاهده است. آزمایش‌های دیگر ممکن است برای یافتن یا رد مشکلات در سایر قسمت‌های دستگاه ادراری مورد نیاز باشد.