ساک حاملگی بدون کیسه زرده یا بارداری پوچ چیست؟

هنگامی‌که پس از گذشت هفت هفته از بارداری، شروع به خون‌ریزی کردم، اطلاعی راجع به ساک حاملگی بدون کیسه زرده نداشتم، اما می‌دانستم که مشکلی وجود دارد. با وجود این‌که خون‌ریزی خفیف واژینال در سه ماهه‌ی اول بارداری اغلب طبیعی بوده و نشانه‌ی مشکل خاصی نیست، اما خون‌ریزی من به مرور افزایش پیدا کرد و من نگران بودم که منجر به سقط جنین بشود. وقتی پس از گذشت چند روز بالاخره به پزشک مراجعه کردم، نگرانی من کامل شد. زیرا به گفته‌ی پزشک، باید برای ختم بارداری آماده می‌شدم. از طرفی خود را برای شنیدن این جملات دلخراش آماده کرده بودم و از طرف دیگر، بخشی از آن‌چه را که می‌شنیدم، نمی‌توانستم باور کنم. پزشک با بررسی و معاینه اعلام کرد که نمی‌تواند جنین را درون رحم من پیدا کند!

پزشک توضیح داد که ساک حاملگی بدون کیسه زرده و جنین در سونوگرافی مشاهده شده است. به این معنی که اگرچه تمام نشانه‌ها و علائم بارداری در من ظاهر شده بود، اما در حقیقت من حامل هیچ جنینی نبودم. دیده شدن ساک حاملگی بدون کیسه زرده یعنی جنین در کار نیست که اصطلاحا بارداری پوچ نام دارد. پیش از این، هرگز نمی‌دانستم که بدون وجود جنین هم می‌توان علائم بارداری داشت، اما در حقیقت، بارداری پوچ، یکی از رایج‌ترین دلایل ختم بارداری در سه ماهه‌ی نخست است.

حاملگی پوچ چیست؟

حاملگی پوچ عوامل نشان دهنده بارداری از جمله تأخیر در زمان قاعدگی و تست بارداری مثبت را ممکن است داشته باشد.

به علت افزایش سطح HCG احتمال احساس درد، لکه‌بینی و خون‌ریزی هم وجود دارد.

حاملگی پوچ معمولاً تا زمانی که سونوگرافی ساک خالی جنین را نشان بدهد، تشخیص داده نمی‌شود، زیرا بدن به علت تولید متوالی هورمون‌های بارداری هنوز متوجه خالی بودن ساک جنین از رویان نمی‌شوند.

موحد محقق زنان و زایمان در رابطه با راههای تشخیص بارداری پوچ  می‌گوید: بارداری پوچ تنها از طریق سونوگرافی قابل تشخیص است.

در صورتی که سونوگرافی از نوع واژینال باشد و حاملگی هم از نوع طبیعی باشد، در سن حاملگی شش هفته امکان تشخیص ساک خالی از جنین وجود دارد، اما اگر سونوگرافی از نوع شکمی باشد، در هفت هفتگی این نوع حاملگی تشخیص داده می‌شود.

در حقیقت در این نوع بارداری هیچ نوع جنینی تشکیل نمی‌شود و در اصطلاح پزشکی به نام تخم پژمرده می‌گویند.

این متخصص زنان و زایمان در رابطه با سقط کیسه خالی از جنین تصریح کرد: بارداری پوچ در نهایت منجر به سقط خود به خودی می‌شود. هنگامی که هورمون حاملگی کاهش پیدا می‌کند، بهتر است تا زمان سقط خود به خودی صبر شود، خصوصاً اگر لکه‌بینی و خون‌ریزی تیره رنگ داشته باشد.

در مواردی می‌توان با تجویز داروهای مختلف در روند سقط جنین سرعت بیشتری ایجاد کرد و یا حتی می‌توان با انجام عمل جراحی کورتاژ (D&C) اقدام به برداشتن بافت کورتاژ کرد. بارداری پوچ معمولاً یک بار اتفاق می‌افتد و در صورتی که بارداری پوچ در اولین اقدام به بارداری رخ دهد، والدین اقدام به انجام تست ژنتیکی می‌کنند.

اگر بارداری پوچ برای اولین بار اتفاق بیفتد، به مادر اجازه بارداری مجدد داده می‌شود اما اگر این نوع بارداری مجدد تکرار شود که تکرار آن عمدتاً به دلیل ازدواج فامیلی و زمینه‌های ژنتیکی است. والدین باید به مشاور ژنتیک مراجعه کنند.

معمولاً مادران باردار در دومین اقدام خود به بارداری دارای جنین زنده و سالم هستند.

اگر اختلالاتی در تعداد و شکل کروموزوم‌هایی که قرار است در نهایت به جنین تبدیل شوند، ایجاد شود و در نهایت باعث ایجاد اختلال در سلول تخم شود، منجر به ایجاد جنین نشده و فقط ساک جنینی که فاقد قطب جنین یا کیسه زرده است، تشکیل خواهد شد.

ساک حاملگی بدون کیسه زرده به چه دلیل ایجاد می‌شود؟

بارداری پوچ، ممکن است حاصل لقاح تخمک یا اسپرم ضعیف بوده یا به دلیل تقسیم سلولی غیرطبیعی ایجاد شود. گاهی نیز این بارداری به دلیل نوعی اختلال کروموزومی اتفاق می‌افتد. با این حال، اغلب دلیل واضحی برای این مشکل ارائه نمی‌شود. بارداری پوچ بسیار رایج بوده و دلیل 50 درصد از موارد ختم بارداری در سه ماهه‌ی نخست است.

ساک حاملگی بدون کیسه زرده چگونه درمان می‌شود؟

درمان بارداری پوچ، برای هر شخص، بسته به نوع بارداری او متفاوت است. ممکن است پزشک از یک شخص باردار بخواهد یک هفته‌ی دیگر صبر کند و سپس سونوگرافی را تکرار نماید، تا مطمئن شود که هیچ جنینی تشکیل نخواهد شد. در صورتی که خونریزی واژینال وجود داشته باشد و قطع نشود، پزشک ممکن است برای پاکسازی رحم از بافت‌های ایجاد شده، کورتاژ را پیشنهاد دهد. در برخی موارد نیز به شخص باردار فرصت می‌دهند که به طور طبیعی بافت‌های بارداری را دفع نماید. گاهی نیز ممکن است جهت تسهیل پروسه‌ی سقط در منزل، دارو تجویز شود. اکثر اوقات نیازی به بستری شدن در بیمارستان نیست و سقط می‌تواند تحت نظر پزشک به راحتی در منزل صورت بگیرد.

در برخی موارد نادر نیز ممکن است جنین در خارج از رحم، درون لوله‌های فالوپ، تخمدان‌ها یا در فضای متصل به روده‌ها تشکیل شود، که به آن حاملگی خارج از رحمی گفته می‌شود. در این شرایط ممکن است داروی خاصی به نام متوتروکسات تجویز شود که باعث توقف رشد بافت جنینی شده و بدن را به خروج آن ترغیب می‌نماید. این دارو باید در بیمارستان استفاده شده و ممکن است عوارضی همچون درد کمر، احساس تهوع، خستگی، استفراغ و درد عضلانی ایجاد نماید.

پروسه‌ی درمان به هر شکلی که باشد، تا زمانی که میزان βhCG به میزان عادی یک فرد غیرباردار برسد، باید ادامه پیدا کند.

تفاوت سقط ساک حاملگی بدون کیسه زرده در حاملگی پوچ با دیگر انواع سقط جنین چیست؟

بارداری پوچ ممکن است روزها یا حتی هفته‌ها ادامه پیدا کند بدون آن‌که فرد باردار متوجه غیرعادی بودن روند بارداری خود بشود. هرچه این نوع بارداری دیرتر تشخیص داده شود، ضربه‌ی سخت‌تری به مادر باردار وارد می‌شود. گاهی ممکن است سقط در این نوع بارداری حتی تا دو ماه طول بکشد، به همین دلیل برخی افراد ترجیح می‌دهند همان ابتدا به روش کورتاژ بارداری را پایان دهند.

بدن هر شخص و نوع بارداری او متفاوت است، به همین دلیل بهتر است برای انتخاب بهترین روش ختم بارداری، با پزشک مشورت کنید. در صورتی که سقط به طور طبیعی در منزل انجام شود، جنین یا بافتی شبیه به آن از بدن خارج نمی‌شود، بلکه بیشتر لخته‌های خون و بافت‌های ضخیم دفع می‌شوند.

بهبودی جسمی پس از سقط کردن ساک حاملگی بدون کیسه زرده

بهبودی جسمی پس از سقط جنین برای هر شخصی متفاوت است. خون‌ریزی ممکن است از چند روز تا حتی چند ماه ادامه داشته باشد. بهبودی به عوامل مختلفی بستگی دارد، برای مثال اینکه نوع سقط طبیعی بوده یا از طریق کورتاژ انجام شده است. زمان انجام سقط و مدت زمان بارداری نیز در بهبودی پس از زایمان موثر هستند. ممکن است پس از سقط تا مدتی احساس خستگی و عدم تعادل هورمونی داشته باشید.

بهتر است پس از انجام سقط، مصرف ویتامین‌ها ادامه پیدا کند و برای حداقل یک ماه از رابطه‌ی جنسی، دوش واژینال و استفاده از تامپون خودداری شود. احتمال دارد یک ماه پس از سقط عادت ماهانه آغاز شود اما ممکن است در اولین دوره، خون‌ریزی شدیدتر از همیشه باشد. بسیاری از پزشکان توصیه می‌کنند که تا گذشت سه دوره‌ی قاعدگی برای بارداری مجدد اقدام نشود، اما تحقیقات جدید نشان داده‌اند که دلیلی برای تاخیر و انتظار وجود ندارد. بنابراین به محض تمایل، می‌توان دوباره برای بارداری اقدام کرد. البته به منظور محاسبه‌ی دقیق‌تر زمان بارداری، بهتر است حداقل تا پس از اولین عادت ماهانه اقدامی صورت نگیرد.

تجربه‌ی بارداری پوچ در نخستین بارداری، یا پس از یک یا چند زایمان موفق، دلیلی برای نگرانی ندارد. در اغلب موارد، فرد باردار، پیش از این یک بارداری طبیعی را پشت سر گذاشته و اکنون با بارداری پوچ مواجه شده است. در صورتی که این اتفاق به صورت مکرر و پشت هم رخ دهد، باید آزمایشات لازم صورت بگیرد تا دلایل آن مورد بررسی واقع شوند.

بهبودی اوضاع روحی پس از سقط ساک حاملگی بدون کیسه زرده

علی رغم اینکه معمولا بهبودی جسمی پس از بارداری پوچ به سرعت حاصل می شود، ولی بهبودی روحی احتمالا به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت. ممکن است اعضای بدن به سرعت به حالت عادی خود برگردند، اما احساسات قلبی داستان متفاوتی دارد. بهبودی عاطفی پس از بارداری پوچ می تواند بسیار دشوار و طولانی باشد. درست است که جنینی برای از دست دادن وجود نداشته، اما احساسی که هنگام شنیدن خبر بارداری تجربه می‌شود و سپس فقدان بی دلیل آن، واقعا سخت و دشوار است.

حتی بسیاری از افراد ممکن است پس از ختم این نوع بارداری، احساسات مشابه افسردگی پس از زایمان را تجربه کنند. بنابراین آگاهی از علائم و توجه به آن‌ها بسیار حائز اهمیت است.

روش‌های زیر برای کمک به بهبودی روحی و عاطفی پس از ختم بارداری پوچ، می‌تواند موثر باشد:

  • برای زنده نگه داشتن یاد فقدان خود، گل یا درختی بکارید، تا احساس کنید که زندگی و حیات همچنان جریان دارد.
    یاد بود تهیه کنید. برای مثال مجسمه، گردنبند یا قاب عکسی که نماد مرتبطی داشته باشند.
  • با افرادی که تجربه‌ی مشابه داشته‌اند مراوده کنید، یا با شخصی که گوش شنوا داشته و می‌تواند حال شما را درک کند، درددل کنید.
  • سعی کنید تمامی احساسات خود را بنویسید.
  • به آهنگ‌های الهام‌بخش و آرامش‌بخش و با محتوای مناسب گوش دهید.
  • مهم نیست پس از سقط ساک حاملگی بدون کیسه زرده، چه روشی را برای بهبود حال روحی خود انتخاب می‌کنید، اما بهتر است بدانید که شما تنها شخصی نیستید که با این مشکل مواجه شده و می‌توانید با روش‌های مختلفی آرامش روحی و عاطفی را به خود بازگردانید. افراد بسیاری در سراسر جهان با این مشکل مواجه می‌شوند، بهتر است بپذیرید که این اتفاق افتاده و برای کمک به خود، هر راهی که می‌توانید را امتحان کنید.